Burger- en overheidsparticipatie

Participatie is gebaseerd op vertrouwen, zowel van beleidsmakers en professionals in burgers als omgekeerd. Participatie is maatwerk. Door samen te werken met mensen uit een wijk of buurt sluiten uiteindelijk resultaten beter aan bij de behoeften en vragen van bewoners uit de wijk.

Beleid en uitvoering worden vaak beter als burgers er aan meewerken. Burgers zijn naast inwoners ook vakmensen en kennen hun eigen omgeving goed. Door samen te werken aan vraagstukken en opgaven, leren bewoners elkaar kennen maar ook de organisaties in de wijk. Met de eigen inbreng voelen inwoners zich eerder bereid om zelf wat aan hun problemen te doen. Zij voelen zich hierdoor ook mede-eigenaar en daarmee ook verantwoordelijk voor het eindresultaat.

Daarnaast kan direct contact tussen overheid en burger het wederzijds vertrouwen doen vergroten en de betrokkenheid van inwoners stimuleren.

Burgerparticipatie

We praten van burgerparticipatie indien inwoners actief meedoen bij de planning, ontwikkeling, uitvoering en/of evaluatie van beleid en wijkgerichte activiteiten welke door de beheerder wordt georganiseerd.

Door de jaren heen is burgerparticipatie veranderd: van inspraak, naar de interactieve beleidsvorming tot burgerinitiatieven. Deze vormen van participatie bestaan nu naast elkaar. Het doel van burgerparticipatie kan verschillen en er is geen vast format. Een vast model om het niveau van participatie te kiezen is de participatieladder.

Er bestaan verschillende methodieken om burgerparticipatie vorm te geven. Bijvoorbeeld middels inspraak, buurtschouw, stad-, dorp- en wijkgesprekken of wijkateliers. In opkomst zijn de internetpanels en het gebruik van sociale media. Participatie kan bijvoorbeeld ook plaatsvinden via een vaste werkwijze binnen de gemeente met bijvoorbeeld bewonersorganisaties, dorps- en wijkraden of burger-/wijkpanels en diverse (verplichte) adviesraden (seniorenraad, Wmo-raad en sport- en jongerenraden, cliëntenraad Sociale dienst etc.).

Overheidsparticipatie

Bij overheidsparticipatie participeert de overheid in initiatieven vanuit de samenleving. Actieve inwoners of organisaties nemen het voortouw om iets in hun omgeving te verbeteren of iets nieuws tot stand te brengen. 

Afhankelijk van het onderwerp of de doelstelling bepaalt de overheid welke rol zij wil spelen. Dat kan gaan van geen rol tot regulering door wet- en regelgeving. De overheidsparticipatietrap is hiervoor een tool om tot deze keuze te komen. Deze trap bestaat uit de tredes loslaten – faciliteren – stimuleren – regisseren – reguleren.

De kunst voor de overheid bij overheidsparticipatie is initiatieven te ondersteunen zonder ze over te nemen.

PPBnootdorp kan u of uw organisatie adviseren hoe om te gaan met deze vormen van participatie. Ook kunt u gebruik maken van de kennis en ervaring van PPBnootdorp om participatieprocessen te organiseren, in te richten en te ondersteunen.

Wilt u meer hierover weten of weten hoe u dit kan toepassen in uw organisatie? Neem dan contact met ons op.